|
![]() |
Enzim katalizli
biyokimyasal reaksiyonlar, üreme stratejileri veya canlıların fiziksel
özelleşmeleri tartışılırken, yaşamın dayandığı biyolojik sistemler
ya hep ya hiç sistemleridir; ya ilk günden itibaren mükemmel bir şekilde işleyerek
yaşamı mümkün kılarlar ya da herhangi bir sistem kusuru varsa yaşamı engellerler.
Şahinler, daha küçük kuşları avlar ve saatte 300 km'ye yaklaşan hızlarla havada yakalar. Bu, hem keskin bir görme yeteneği hem de yüksek hızlarda bile temiz ve kaygan kalan bir göz yüzeyi gerektirir. Şahinlerin nikitatif membran adı verilen üçüncü bir göz kapağı vardır ve bu kapak, kornea üzerinde sık ve hızlı bir şekilde hareket eder. |
Şahinlerin niktitasyon membranının ön kenarında, marjinal plait adı verilen bir bağ dokusu kıvrımı bulunur. Marjinal plaitin yüzeyi boyunca mikrovilli olarak bilinen sayısız kıl benzeri yapı bulunur; bunlar, mikroskobik bir toz bezi gibi davranarak gözyaşı filmini ve partikül kalıntıları toplar ve bunları genişletilmiş bir gözyaşı deliğine süpürür; buradan da nazolakrimal sisteme boşalır.
Şahinlerin ayrıca, göz kapağı zarının tabanında bulunan özel bir bezi, Harderian bezi vardır. Bu özel bez, göz yüzeyindeki gözyaşı tabakasının rüzgâr tarafından buharlaşmasını önlemek için, yüksek viskoziteli, buharlaşmaya dirençli bir çözelti ile göz yüzeyini yağlar.
Şahinlerin gözlerindeki bu son derece özel özellikler, olağanüstü görme keskinliği ve müthiş hızla birlikte, bu kuşların hayatta kalabilmesi için mükemmel bir şekilde işlev görmelidir. Kısmen gelişmiş özellikler, bu kuşların hayatta kalması için gerekli düzeyde işlev görmez, bu da onların aşamalı gelişimine karşı güçlü bir argüman oluşturur.
Bibliography
Schwab, I.R. and D. Maggs. 2004. The falcon’s stoop. Br. J. Ophthalmology 88:4.
Figure caption:
Peregrine Falcon, Falco peregrinus. Photo by Kevin Law. Licensed under Creative
Commons Attribution ShareAlike 2.0 License (cc-by-sa-2.0).
https://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Peregrine_Falcon_profile_shot.jpg
|
|
|