Kunapachatix nayra jach'a k'anallu kiru phisi (jach'a k'anallu kiru tigre) amuyt'tan ukhaxa, mä jan khuyapayasiñ animala manq'iri amuyt'tanwa. ¡Uka jach'a, aru k'anallunakaparuki uñtapxam! Ukatxa, yatiñani jamuqirinakan jamuqanakapax aka amuyux chiqawa sasaw "chiqanchapxi". Ukampirusa, jamuqanakax janiw sapa kuti chiqäpkiti. China markansa Corea markansa (ukat jichhakiw 130 maranak nayraw Gran Bretaña markaru apanitäna) uka China Uma Tarukax pachpa ukham anqäxir ch'ullqhi k'achi lakanakaniwa. Uka tarukax quranakaki manq'iriwa, ukat janiw khitirus axsaraykiti (jan ukasti suma quqa laphinakamp isthapt'atästa ukhaxa). Uma taruka (Hydropotes inermis) ukax janiw wajjranikiti ukat thuqt'asaw t'iju. Jupanakan markapax utjiwa ukat kunayman ist'añjam arunakampiw yatiyapxi, axsarayañataki, ajjsarañataki, jan ukax sustjata ukhaxa. Yaqha tarukjamawa, ukampis jach'a "muspharkañ" lakanakaniwa.

Chinu Uma Taruka

Jichha pacha evolución yatxatirinakasa ukat lurayirinakas kunsa amuyapxaspäna, jupanakan qala puchunakapaki utjaspäna ukhaxa, ukxa jaqix jiskt'asiwa. "Espada Laka Chivixa" inas mä jan khuyapayasiñ manq'ir uywjam uñacht'ayatäspäna! Walja mayjt'awinakaxa jan walipunïkaspawa jan ukax uka uywan jutir mirayapatakixa ADN ch'amapa jisk'aptaykaspawa. (¡Ay, uka pisi ch'amani lamar qutan jakasir narwhal uywata!) Inas uka ch'ixña k'achunaka (jaya k'achi k'achunaka) jark'aqirïkchïna, laka tuqitxa walja alinak jithiqtayasa. Wali llakkañapuniwa, kuna laykuxa janiw kuna ch'ixña k'achuni phisinakas jichha pacha pachakama jakkiti, ukhamat jiwasax jakäw chiqanakapan uñjañäni. Khananakax Janiw Manq'at Yatiyapkiti, Janirakiw Nuwasirïñat Yatiyapkisa! (Juman laka ch'akhamanakamax uñacht'ayiti jumax suma jakañ thaqta jan ukax yaqhanakar nuwjañ munsta?)

  Yaqha Khuchi Lakaninakani Uywanaka

Fruta Ch'uqi

Akax mä chika achu ch'iwa (CHIQA). ¡Uka jach'a "vampiro" uñtasit laka ch'akhanakapa uñtam! Ukampirusa, ¡ACHUNAKA manq'i! Ukatsti akax (KUPI) mä ch'uxña achunaka manq'iri k'usillu (Berkeley markan phisqa maranak jakasax ukan uñt'kta uka yaqhip ch'uxña achunaka manq'irinakata ukhamaraki jan aycha manq'irinakat amtawayitu). Kamillunakasa, panda jukumarikunasa ch'ullqi lakanakaniwa, ukampirusa panpachaniw ch'uxña achunaka manq'apxi.

Kaqaxa, taqpachaniw ch'uxña achunaka manq'iri

1950 maranakanxa, Tacoma, Washington markankir George & Margaret Westbeau jupanakaxa, "Little Tkye" sutini mä ch'uxña achunaka manq'ir león uywapxäna. Uka leónxa aycha manq'añ janiw munirïkänti, jan ukasti lichi jan ukax ch'uxña achunaka manq'añ munirïnwa. Akax suma qillqantatawa; thaqhapxam!

Jach'a Lupi janïr utjkipanxa, jaqinakaruw yapuchatanakaki manq'añapatak iwxt'apxäna, jan uywanaka, sañäni, jan aycha. Lupi qhipatwa jiwasanakarux (inasa uywanakampiraki?) uywa aycha manq'añax jaytasiwayi.

Jichhürunakan jakasir jach'a uraqina uywanakax taqiniw ch'uxña achunaka manq'apxi, kuna kasta lakanïpkpas: jupanak taypinxa: elefantenaka, jirafanaka, moose, búfalonaka, ukat taruqanakawa.

Khununi laka ch'akhanakaxa wali askiwa. Mä mansana jan ukax mä per janq'uru achthapim. ¿Mä cucharampi mä zanahoria khuchhuqañ yant'irïtati? Chiqawa, mastodon laka ch'akhanakaxa mamut laka ch'akhanakatxa taqpach mayjawa, ukampirusa panpachaniwa q'achunaka sapaki manq'irïpkataynawa. Khununi laka ch'akhanakasa, jach'a khunu laka ch'akhanakas janiw phiña jaqïñ uñacht'aykiti.

Mä ch'iyar labrador anun ch'akha puchunakapaki (qala tukutäpasa janisa) utjaspa ukhaxa, jichha pacha evolución tuqit yatxatirinakaxa, jichha pacha lupimpi pachpa jaqichasiñanïspawa sasina amuyapxaspati? Ukampirusa, lupinakaxa tamanakawa uywa katurapxi ukatxa jaqinakarusa wasaranakana (kawkhantix wasitat uñstayata ukatxa waliptawayapki uka chiqanakan) nuwapxaspawa. Ukampirusa, walja uywat anunakaxa (PACHPA ch'akha sistemani) iyawsiripxiwa ukatxa jark'aqiripxiwa.
 

  Evolucionista Amuyt'awinaka

Evolucionistanakax amuyapxiwa Tyrannosaurus Rex (T-Rex) ukax mä ch'amani uywa katjiriwa sasina. ¡Uka jach'a laka ch'akhanakaparuki uñtapxam! Peliculanakanwa ukat amuyt'asir dibujirinakan dibujunakapansa uñsti. Ukat inas mä uywa katjirïpachäna. Ukampirus inasa T-Rex ukax jiwat uywanak manq'iriki, inas nuwasiñat t'ijxirïpachäna. Chiqapax akawa - janiw yatktanti.
 

  Tukuyawi

Evolucionistanakaxa uywanakan nayra ch'akhanakaparuxa wali iyawsapxiwa. Sistema nervioso central, sistema circulatorio, sistema digestivo, ukat yaqhanakamp chikachthapisaxa, ch'akhanakaxa wali juk'akiwa irnaqañatakixa. Jichha pacha jakirinakan mutacionanakapaxa (sañäni, aynacharu saraqaña) jilxattaskiwa. Jaqinakan uñjañapaxa janiwa sapa marax juk'amp sumaptkiti, ¿janich ukhamäki? Akapachan virusanakaxa jilxattaskiwa.  Jiwasanakax aynacht'asktanwa, ukax evolución ukaru kutt'añawa. Chino Uma Taruka ukax jiwasan t'unjat pachasan mä uñacht'äwipakiwa, suma luratäna, ukampis jucharu ukhamarak t'unjañaru jaquntasiwaytanwa. Ch'ullqhi laka ch'akhanakapax janiw uywarux yanapt'kiti.

Bibliax sapa kutiw akapachax muyuwa siwa; Isaías 40:22a "Jupaw akapach muyu patxan qamaski..."

Ukampisa... walja jaqinakaxa nayra pachanxa akapachaxa pampa ukhamawa sasaw iyawsapxirïna (Biblia qillqatan chiqapax utjkipansa).

Biblia qillqatax sapa kutiw jiwasanakax luratawa, janiw pachamamat jutirïkti sasaw si; Génesis 1:1 "Qalltanxa Diosaw alaxpachampi aka pachampi luräna."

Ukampisa... jichhürux walja jaqinakax evolución tuqit iyawsapxiwa (Biblia qillqatan chiqapax utjkipansa).

Evolución iyawsañaxa taqpach ciencia yatxatañ chiqanakaru jark'askiwa. Ukaxa mä iyawsañ thakhiwa, janiwa ciencia tuqita amuyunakakikiti. Qullqi yanapt'anaka, jach'a tukuña, masinakana ch'amanchäwipa (masinakana uñakipäwipa), ukat peliculanakaw nayraru apaski, janiwa chiqpach fósil uñacht'äwinakakiti. Ukampirusa, Creacionistanakaxa ciencia munapxiwa.Fósil qillqataxa creacionistan suma masipawa!
 

Nayrïri: . Aymara

www.creationism.org