|
| Laq'a khuchuri ch'iñinakaxa aka uraqina jakasiri jan jakhüni uywanakana maynïripa, jupanakasti jakañataki yatiñanakapax wali muspharkañawa, ukatsti jaqit sipanxa jupanakakiw uywanakax jakiri yänakata manq'ap jupanaka pachpa jilsuyapxi.
Aka ch'iñinakan larvanakapaxa, Lepiotaceae familiata quranakan lurata "nutritional bodies," jan ukax gongylidia satanakampiwa manq'asipxi, ukasti laq'u ch'iñi tamanakankiwa jilpachaki jiliri. Ch'iñi tamanakaxa may maya jach'a jisk'a ch'iñinakana kastanakaparuwa jaljata, sapa mayniw mayja lurañanipxi. |
![]() |
Taypi jach'a manq'a apthapir ch'iñinakax jisk'a laphinaka thaqhasaw khuchhuqapxi ukatsti ch'iñi utaruw apanipxi, ukansti uka ali janchix jisk'a ch'iñinakaruw katuyata, jupanakasti laphinak juk'amp jisk'a t'unanakaruw k'achupxi ukatsti juk'amp jisk'a ch'iñinakaruw katuyapxi, jupanakasti ukhamarakiw lurapxi.
Jisk'a jisk'a t'aqanakaxa colonia manqhanxa jach'a yapuchañ qutunakaruw uchata, ukanxa k'anwanak jilxatañapataki laq'a ukhamaw irnaqapxi. Colonian jisk'pacha k'usillunakaw uka k'anwanakan yapunakap uñjapxi, gongylidia ukax uñstki ukhaxa apthapipxi, ukatsti k'usillu k'awnanakaru mistuwayapxi uka qhipatxa manq'ayapxi. Yapuchäwinakapa q'umachañataki, ch'iñinakaxa kuna jan munat kasta k'allampanaksa janchipampiw apsupxi, k'allampanakana jilxatañapataki yanapt'añatakixa aminoácidos ukat enzimas ukanak lurt'apxi, ukat janchinakapan ukhamaraki janchipan manqhan jilxattir Streptomyces bacterias ukanakatxa pachamamat antibioticonak jalsuyapxi, k'allampanakapaxa q'añuchasiñat jark'aqañataki.
Akax mä ch'ama biología tuqita luräwiwa, kawkhantix may maya jakañanaka suma apasiñampi irnaqapxi, ukatx janiw pisi pisi jan ukax pantjasiñampix utjayasispati.
Bibliography
1. Sunjian, A. 2003. The Lurkers Guide to Leaf Cutter Ants.
Retrieved January 21, 2013, from
www.blueboard.com/leafcutters/index.htm
2. Bradshaw, C. 2013. Leafcutter ant. Encyclopædia Britannica Online.
Retrieved January 21, 2013, from
https://www.britannica.com
Figure caption:
Leaf cutting ant, Forest bachac: Atta cephalotes
Photo credit: Scott Bauer, USDA Agricultural Research Service,
|
|
|