|
| Bibliax yatichistu, Diosax taqi jakañanaka kastaparjam lurawayi. Chiqpachapuniw amuyt'asna, Diosax jakañanakatakix jakañataki wakiski uka yatiñanaka ch'ikhiñanaka churawayi. Uka amuyumpi ch'iyar jukumari uñjañäni.
Jilapart juyphi pachan ikintasiñ pachanxa, ch'iyar jukumari janchipanxa walja janchipan luräwinakapaw jach'at jisk'aptayi, uka pachanxa janiw manq'kiti ni umkisa, jan ukasti lik'ipampiw ch'amapa jalsuyi. Aka juyphi pachan ikintasiñanxa, jisk'aptat aycha kuynt'äwimpi ukhamarak jaya pacha awtjatäñampixa, aychapax wali ch'usaru tukuspa ukhamarak ch'amapas chhaqtaspa. Muspharkañawa, ikiñ pachanxa, ch'iyar jukumarixa janiw janchipan ch'ama aychap chhaqhaykiti, jan ukasti wawaniripki uka qachu jukumarinakakiw pusi patakat tunka patakakam juk'a aycha ch'amap chhaqhayapxi. |
![]() |
Molecular ukhamarjam uñjasirixa, ch'akha aychana ukhamaraki k'iwcha aychana proteína lurañatak apnaqat enzimas ukanakatak codifican walja genes específicos ukaxa, juyphi pachan wali jilpachaw uñstayi. Uka pachparakiw yaqhip genenakax jisk'aptayatawa, ukax proteina t'unjañ yanapt'iriwa, ukatsti yaqhip tipo-I colágeno tejido conectivonakan t'unjatapax wakiskir aminoácidos proteina lurañatakix churi. Akax ch'iyar jukumarix jaya pacha jan kuyuñampi ukat awtjatäñampiw janiw aychapax sinti jisk'aptkiti, ukhamat panqara pachan wali ch'amampi, ch'amani, ukat sapa uru lurañanakapar kutt'añatak wakicht'ataw ikiñat mistuñapataki.
Uka qhana ukhamaraki muspharkañ yatiñax akawa: aka luräwix pachpataw lurasiski, ch'iyar jukumarix jan ukata amuyt'asisa. Chiqpachansa, mä jakañ thakhi ukham ch'ama amuyt'añataki, ukham suma, pachpa kamachirix, janiw t'aqan t'aqan jan ukax jan amtat utt'awaykaspati.
Bibliography
Fedorov, V.B., A.V. Goropashnaya, et al. 2009.
Elevated expression of protein biosynthesis genes in liver and muscle of hibernating black
bears (Ursus americanus). Physiol. Genomics 37:108–18.
Figure caption:
Black bear. Photo (WO1927-28) by Mike Bender.
Courtesy of U.S. Fish and Wildlife Service.
|
|
|